معرفی کامل و جامع

منطقه حفاظت‌شده گشت‌رودخان و سیاه‌مزگی یکی از مهم‌ترین پهنه‌های طبیعی و جنگلی غرب گیلان است.
این منطقه در محدوده شهرستان‌های فومن و شفت و بخش کوچکی از شهرستان رودبار گسترده شده است.
بنابراین برای ثبت در راهیرو باید بخش مرتبط با شهرستان فومن به عنوان محدوده موردنظر در نظر گرفته شود.
منطقه در سال ۱۳۷۸ تحت حفاظت قرار گرفت و دارای ارزش زیستگاهی بالایی است.
جنگل‌های هیرکانی، رودخانه‌ها، دره‌ها، مراتع و ارتفاعات، سیمای اصلی منطقه را تشکیل می‌دهند.
گشت‌رودخان و سیاه‌مزگی یکی از نمونه‌های مهم پیوند جنگل و مناطق کوهستانی در فومن است.
وجود رودخانه‌های متعدد باعث شکل‌گیری دره‌های مرطوب و پوشش گیاهی متراکم شده است.
جنگل‌های منطقه از تنوع گونه‌های درختی بالایی برخوردارند.
در بخش‌هایی از منطقه باغ‌های چای و زمین‌های کشاورزی در مجاورت جنگل دیده می‌شود.
زیستگاه منطقه برای گونه‌های مختلف جانوری اهمیت دارد.
در گزارش‌های مرتبط با منطقه حضور گونه‌هایی مانند پلنگ، خرس قهوه‌ای، مرال، شوکا، گراز، گربه جنگلی و روباه ذکر شده است.
این گونه‌ها به معنای آن نیست که گردشگر در یک بازدید معمولی الزاماً آن‌ها را مشاهده خواهد کرد.
بسیاری از جانوران منطقه شب‌فعال یا بسیار گریزان هستند.
جاذبه اصلی گردشگری منطقه بیشتر طبیعت جنگلی، رودخانه‌ها، دره‌ها و چشم‌اندازهای کوهستانی است.
برخی آبشارها و مسیرهای طبیعت‌گردی نیز در محدوده این پهنه طبیعی قرار گرفته‌اند.
سیاه‌مزگی به دلیل جنگل، رودخانه و روستاهای کوهپایه‌ای از نقاط محبوب طبیعت‌گردی فومن محسوب می‌شود.
گشت‌رودخان نیز به دلیل مجاورت با قلعه رودخان اهمیت گردشگری ویژه‌ای پیدا کرده است.
ورود به مناطق حفاظت‌شده باید با رعایت مقررات محیط‌زیست انجام شود.
آتش‌سوزی، شکار، تخریب پوشش گیاهی و رهاکردن زباله از مهم‌ترین تهدیدهای انسانی برای چنین زیستگاه‌هایی هستند.
این منطقه برای طبیعت‌گردی مسئولانه، عکاسی، کوهپیمایی و مشاهده چشم‌اندازهای جنگلی مقصدی ارزشمند است.

اطلاعات محلی و جزئیات تکمیلی

گزارش‌های منطقه‌ای، وسعت منطقه را حدود ۴۴ هزار هکتار ذکر کرده‌اند.
این پهنه تنها در فومن قرار ندارد و بخشی از آن در شفت و رودبار است.
برای همین نباید تمام جاذبه‌هایی که با نام منطقه گشت‌رودخان و سیاه‌مزگی معرفی می‌شوند را به شهرستان فومن نسبت داد.
در محدوده فومنی، جنگل‌ها، روستاها، رودخانه‌ها و مسیرهای کوهستانی متعددی قرار گرفته‌اند.

تاریخچه

منطقه در سال ۱۳۷۸ به عنوان منطقه حفاظت‌شده مورد حفاظت قرار گرفت.

موقعیت و آدرس

استان گیلان، بخش‌هایی از شهرستان فومن و شفت و محدوده کوچکی از رودبار؛ بخش موردنظر راهیرو در محدوده فومن قرار دارد.

مسیر دسترسی از رشت

از رشت به فومن بروید و سپس بسته به نقطه موردنظر، مسیر گشت‌رودخان، فوشه یا سیاه‌مزگی را دنبال کنید.

وضعیت جاده و مسیر

مسیرهای اصلی آسفالته هستند، اما مسیرهای فرعی جنگلی و کوهستانی ممکن است خاکی و ناهموار باشند.

دسترسی با خودروی شخصی

تا روستاها و نقاط مجاز پیرامونی امکان دسترسی وجود دارد.

پارک خودرو

پارک خودرو باید در روستاها و نقاط مشخص انجام شود.

فاصله محل پارک تا مکان

بسته به نقطه انتخابی بسیار متغیر است.

استراحت و پیک‌نیک

استراحت در مناطق مجاز پیرامونی امکان‌پذیر است، اما داخل زیستگاه حساس نباید آتش روشن کرد.

میزان پیاده‌روی

از پیاده‌روی کوتاه تا کوهپیمایی طولانی متغیر است.

دسترسی تور و گروه‌های گردشگری

برای تورهای طبیعت‌گردی و کوهپیمایی مناسب است.

مناسب‌بودن برای گروه‌های مختلف

برای طبیعت‌گردان و کوهنوردان مناسب است.
مسیرهای سخت برای کودکان خردسال و افراد کم‌توان توصیه نمی‌شود.

ساعات بازدید

ورود به منطقه تابع مقررات حفاظت محیط‌زیست است.

هزینه بازدید

هزینه عمومی ثابت قابل تأیید پیدا نشد.

بهترین زمان بازدید

بهار، تابستان و اوایل پاییز مناسب‌تر هستند.

مدت زمان پیشنهادی بازدید

نیم‌روز تا یک روز، بسته به مسیر.

امکانات رفاهی

امکانات در روستاها بیشتر از داخل منطقه حفاظت‌شده است.

اقامت و خدمات نزدیک

فومن و روستاهای پیرامونی خدمات اقامتی و غذایی دارند.

وسایل و تجهیزات پیشنهادی

کفش طبیعت‌گردی، آب، لباس ضدباران، کمک‌های اولیه و کیسه زباله.

نکات ایمنی

در مسیرهای ناشناخته بدون راهنما حرکت نکنید.
با حیات‌وحش فاصله مناسب داشته باشید.

ویژگی‌های فصلی و زمانی

بهار بسیار سرسبز، تابستان خنک‌تر در ارتفاعات و پاییز رنگارنگ است.

عکاسی، چشم‌انداز، کمپینگ و رویدادها

جنگل، رودخانه و مه از سوژه‌های اصلی هستند.
کمپینگ باید در نقاط مجاز و امن انجام شود.

ویژگی‌های کمترشناخته‌شده

این منطقه یک جاذبه واحد و محدود نیست؛ یک پهنه حفاظتی بزرگ است که چند شهرستان را دربرمی‌گیرد و همین مسئله اهمیت جغرافیایی آن را افزایش می‌دهد.

دسته‌بندی راهیرو

دسته اصلی: طبیعت و سرزمین‌های بکر
زیر دسته: جنگل‌ها و پارک‌های طبیعی

جاذبه‌های مکان

• جنگل‌های هیرکانی
• رودخانه‌های کوهستانی
• دره‌ها
• مراتع
• چشم‌اندازهای کوهستانی
• پوشش گیاهی متنوع