اخبار میراث فرهنگی ایران ۲۷ مهر ۱۴۰۵ | تازه‌ترین رویدادها و آثار تاریخی

۱. ثبت اطلاعات بیش از ۲۱ هزار شیء تاریخی در سامانه جام در خراسان رضوی

سامان‌دهی اطلاعات اموال فرهنگی و تاریخی، یکی از اقدامات مهم برای حفاظت و مدیریت میراث موزه‌ای کشور است. در مهرماه ۱۴۰۵، از ثبت و تکمیل اطلاعات ۲۱ هزار و ۷۴۲ شیء تاریخی در سامانه جام در استان خراسان رضوی خبر داده شد.

ثبت اطلاعات اشیای تاریخی می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر مجموعه‌ها، مستندسازی وضعیت نگهداری و بهبود فرایند مدیریت اموال فرهنگی کمک کند. اطلاعات منظم درباره هر شیء همچنین برای بررسی وضعیت حفاظتی، برنامه‌ریزی پژوهشی و پیگیری تغییرات احتمالی اهمیت دارد.

اشیای تاریخی ممکن است از نظر جنس، قدمت، محل کشف، شیوه ساخت و نیازهای نگهداری تفاوت‌های زیادی داشته باشند. بنابراین، ثبت اطلاعات تنها یک فرایند اداری نیست؛ بلکه بخشی از زیرساخت علمی حفاظت از میراث فرهنگی به شمار می‌رود.

برای گردشگران، کیفیت مستندسازی و نگهداری آثار می‌تواند در بلندمدت به بهبود تجربه بازدید از موزه‌ها و مجموعه‌های تاریخی کمک کند. البته ثبت اطلاعات یک شیء به معنای نمایش عمومی آن نیست و محل نگهداری یا امکان بازدید از هر اثر باید جداگانه مشخص شود.

حفاظت مؤثر از اموال فرهنگی علاوه بر ثبت دیجیتال، به نگهداری استاندارد، کنترل شرایط محیطی، مستندسازی علمی و آموزش کارکنان نیاز دارد. گسترش این فرایندها می‌تواند دسترسی پژوهشگران به داده‌های معتبر را تسهیل کند و از پراکندگی اطلاعات درباره مجموعه‌های تاریخی بکاهد.

۲. مرمت بخش‌هایی از قلعه تاریخی بمپور در سیستان و بلوچستان

قلعه بمپور از آثار تاریخی شاخص سیستان و بلوچستان است و حفاظت از آن برای نگهداری میراث معماری منطقه اهمیت دارد. در مهرماه ۱۴۰۵، اجرای دو پروژه مرمتی برای بخش‌های حاکم‌نشین و عامه‌نشین این قلعه با اعتباری اعلام‌شده در حدود ۳۰ میلیارد ریال مطرح شد.

مرمت بخش‌های مختلف یک بنای تاریخی باید با توجه به وضعیت سازه، مصالح موجود و شواهد معماری انجام شود. شناخت آسیب‌ها و انتخاب روش‌های متناسب، از اصولی است که در عملیات حفاظت از بناهای تاریخی اهمیت دارد.

قلعه‌های تاریخی علاوه بر ارزش معماری، می‌توانند اطلاعاتی درباره ساختار اجتماعی، شیوه‌های دفاعی و سازمان فضایی سکونتگاه‌های گذشته ارائه دهند. توجه به بخش‌های مختلف قلعه بمپور می‌تواند شناخت جامع‌تری از نحوه استفاده از فضاهای آن فراهم کند.

بااین‌حال، اعلام اعتبار یا آغاز پروژه به معنای تکمیل مرمت نیست. مدت اجرای عملیات، وضعیت فعلی محوطه و امکان بازدید عمومی باید بر اساس اطلاعات به‌روز بررسی شود؛ به‌ویژه اگر بخش‌هایی از بنا به دلایل ایمنی یا حفاظت موقتاً محدود شده باشند.

گردشگران هنگام بازدید از قلعه باید از صعود به دیوارها، ورود به قسمت‌های ناپایدار و دست‌کاری مصالح تاریخی خودداری کنند. نگهداری این اثر به تداوم مراقبت، تأمین اعتبار و هماهنگی میان حفاظت میراث و مدیریت بازدیدکنندگان نیاز دارد.