اخبار میراث فرهنگی ایران ۲۶ مهر ۱۴۰۵ | تازه‌ترین اخبار و آثار تاریخی

۱. روز جهانی میراث فرهنگی ناملموس؛ توجه جهانی به سنت‌ها و مهارت‌های زنده

روز جهانی میراث فرهنگی ناملموس در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۵ مهر ۱۴۰۵، برای سومین بار برگزار شد. این مناسبت بر اهمیت سنت‌ها، دانش‌ها، مهارت‌ها و شیوه‌های فرهنگی‌ای تأکید دارد که جوامع در زندگی روزمره حفظ و به نسل‌های بعد منتقل می‌کنند.

میراث ناملموس تنها به آیین‌های بزرگ یا مراسم رسمی محدود نیست. موسیقی محلی، شیوه‌های سنتی ساخت صنایع‌دستی، دانش بومی مرتبط با طبیعت، روایت‌های شفاهی و آداب اجتماعی نیز می‌توانند بخشی از این میراث باشند.

اهمیت این مناسبت برای ایران از آن جهت است که بسیاری از ظرفیت‌های گردشگری فرهنگی کشور با سنت‌ها و مهارت‌های زنده جوامع محلی ارتباط دارند. آشنایی گردشگران با این میراث می‌تواند تجربه سفر را از بازدید صرف از بناها فراتر ببرد.

بااین‌حال، معرفی این سنت‌ها باید با احترام به جامعه حامل میراث انجام شود. برگزاری برنامه گردشگری نباید موجب تحریف آیین‌ها یا تبدیل اجباری آن‌ها به نمایش‌هایی ناسازگار با معنای فرهنگی‌شان شود.

مشارکت استادکاران، هنرمندان و حاملان سنت‌های محلی در معرفی میراث، به انتقال درست دانش و تقویت نقش جوامع در حفاظت از آن کمک می‌کند.

۲. نقش گردشگری فرهنگی در حفاظت از میراث ناملموس

گردشگری فرهنگی می‌تواند فرصتی برای معرفی هنرها، آیین‌ها و مهارت‌های سنتی فراهم کند؛ به‌شرط آنکه حفاظت از اصالت فرهنگی در اولویت قرار گیرد. ارتباط مستقیم گردشگران با هنرمندان و استادکاران محلی می‌تواند شناخت عمومی از ارزش این مهارت‌ها را افزایش دهد.

بازدید از کارگاه‌های صنایع‌دستی، آشنایی با شیوه‌های تولید سنتی و حضور در برنامه‌های فرهنگی مجاز، نمونه‌هایی از تجربه‌های گردشگری مرتبط با میراث ناملموس هستند. چنین برنامه‌هایی در صورت طراحی مسئولانه، می‌توانند به رونق اقتصادی جامعه محلی نیز کمک کنند.

بااین‌حال، هر آیین محلی برای نمایش عمومی یا تصویربرداری آزاد مناسب نیست. برخی سنت‌ها محدودیت‌های اجتماعی، مذهبی یا فرهنگی دارند و معرفی آن‌ها باید با رضایت و مشارکت جامعه مربوط انجام شود.

در طراحی تورهای فرهنگی، توضیح زمینه تاریخی و اجتماعی یک سنت به‌اندازه معرفی ظاهر آن اهمیت دارد. این رویکرد از ارائه تصویری سطحی از فرهنگ مقصد جلوگیری می‌کند.

برای مقصدهای گردشگری ایران، پیوند میان حفاظت میراث، آموزش بازدیدکنندگان و حمایت از فعالان محلی می‌تواند به ایجاد تجربه‌هایی ماندگارتر و مسئولانه‌تر منجر شود.